Σχετικά με το λινκ στο προτελευταίο μήνυμα του Άγι:
Διάβασα την αφήγηση του Οικονομάκου και εκ των πραγμάτων είναι ενδιαφέρουσα. Απλά, όπως σε κάθε αφήγηση και μαρτυρία, χρειάζεται διασταύρωση και επιβεβαίωση σε σημεία που μπορεί να δημιουργούν ερωτήματα.
Σε ό,τι αφορά το συγκεκριμένο σημείο για το ρεμπέτικο:
Εδώ θα μπορούσα να θέσω το εξής ερώτημα για διερεύνηση: Το αίτημα των φυλακισμένων ήταν πράγματι "να σταματήσουν τα μεγάφωνα να παίζουν ΥΕΝΕΔ (για όσους δεν γνωρίζουν: ΥΕΝΕΔ = "ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΕΩΣ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ" ), επειδή η ΥΕΝΕΔ έπαιζε ρεμπέτικα" ; Δηλαδή ζητούσαν οι φυλακισμένοι τα μεγάφωνα να παίζουν πχ ΕΙΡ;
Ή μήπως -τη στιγμή που όπως διαβάζουμε, στους ίδιους απαγορευόταν να έχουν ραδιόφωνο και μάζευαν κρυφά τα υλικά για να φτιάξουνε- ζητούσαν να σταματήσουν τα μεγάφωνα της φυλακής να παίζουν ραδιόφωνο γενικά, να πάψουν να τους βομβαρδίζουν με την κρατική πολιτική και ψυχολογική προπαγάνδα προκειμένου να "σπάσουν" ;
Αυτό είναι ένα ερώτημα.
Την απάντηση δεν την γνωρίζω.
Ας πούμε λοιπόν, ότι η απάντηση είναι ακριβώς αυτή που προκύπτει από τα λεγόμενα του Οικονομάκου. Ότι δηλαδή το πρόβλημα ήταν η μετάδοση των εκπομπών ειδικά της ΥΕΝΕΔ γιά τον ειδικότερο λόγο ότι έπαιζε ρεμπέτικα.
Έχουμε και λέμε:
Όπως νομίζω είναι σαφές ακόμα και για τον πιο "προκατειλημμένο" αναγνώστη, με όσα έχω γράψει μέχρι τώρα αυτό που λέω είναι:
α] Το να γίνεται λόγος για "παλιά γραμμή του Ριζοσπάστη για το ρεμπέτικο" δεν ευσταθεί, και το ότι δεν ευσταθεί τεκμηριώνεται με τα τρία κείμενα του 1947.
β] Το ότι δεν ευσταθεί ο λόγος περί "γραμμής του Ριζοσπάστη" δηλαδή περί κεντρικής κομματικής γραμμής (μιά που ο Ριζοσπάστης ήταν και είναι όργανο της Κεντρικής Επιτροπής του ΚΚΕ) , δεν σημαίνει ότι από εκεί και πέρα το ζήτημα ήταν λυμένο γενικά. Και μόνο από το γεγονός της αντιπαράθεσης των συγκεκριμένων απόψεων στα φύλλα του 1947, βγαίνει το συμπέρασμα ότι αυτή η αντιπαράθεση θα εκφραζόταν και πρακτικά σε όλη την "μικροκλίμακα" της κομματικής ζωής και της ζωής της αριστεράς γενικότερα. Αυτό το έχω γράψει ήδη παραπάνω.
Αν λοιπόν δεχτούμε ότι τα περιγραφόμενα από τον Οικονομάκο γύρω από το θέμα είναι ακριβή, αυτά τα οποία αφηγείται μιά τέτοια αντιπαράθεση εκφράζουν καταρχήν. Αυτό προκύπτει και από τη γενικότερη αφήγηση του Οικονομάκου, ότι δηλαδή με την αλλαγή του "επικεφαλής" μέσα στις φυλακές αλλάξανε μιά σειρά κανόνες σχετιζόμενοι με τη συμβίωση των φυλακισμένων.
Η υπόθεση που μπορεί να διατυπωθεί από οποιονδήποτε, ότι ο νέος "επικεφαλής" έλαβε νέες μυστικές εγκυκλίους από τη Μόσχα δεν με αφορά.
Επίσης για λόγους ενδεικτικούς του όλου τρόπου συζήτησης θέλω να υποβάλω σε μιά σύγκριση, χωρίς άλλα σχόλια, από την μιά την φράση του ΟΙκονομάκου: "Έλα όμως που εμείς είχαμε μεγαλώσει με το ρεμπέτικο και τι κάναμε; Πηγαίναμε κάτω από την κολώνα που ήταν το μεγάφωνο και παίζαμε ντάμα, τρίλιζα και τέτοια για να ακούμε τα ρεμπέτικα. Και στην Αλικαρνασσό που ήμασταν μια παρέα Πειραιώτες και Αθηναίοι είχαμε ένα παγούρι, το είχαμε κόψει, το είχαμε φτιάξει μπουζούκι και την ώρα που οι άλλοι παίζανε έξω εμείς πηγαίναμε στο κελί και παίζαμε και τραγουδάγαμε ρεμπέτικα τραγούδια." . Και από την άλλη την "ερμηνευτική" περιγραφή του Άγι: "Και αφού έκαναν το κομματικό τους καθήκον τα μέλη, επειδή ήταν λαϊκά παιδιά και είχαν μεγαλώσει με το ρεμπέτικο, πήγαιναν μετά -κρυφά από την καθοδήγησή τους που την φοβόντουσαν φαίνεται περισσότερο από τους βασανιστές τους- και καθόντουσαν έξω από τα γραφεία για να κρυφακούν ρεμπετικα από τα ραδιόφωνα που έπαιζαν μέσα" . Δεν νομίζω ότι είναι τόσο "δραματικά" τα γεγονότα όσο τα "ερμηνέυεις" , Άγι.
Γράφω παραπάνω γιά "ραδιοφωνική πολιτική και ψυχολογική προπαγάνδα" προκειμένου να "σπάσουν" οι φυλακισμένοι.
Κάπου έχω διαβάσει την αφήγηση ενός εξόριστου στη Μακρόνησο: Εκεί η ζωή γιά χρόνια εναλλασσόταν ανάμεσα στις κραυγές των βασανιζόμενων, στα νυχτερινά ουρλιαχτά των βασανιστών, τις νυχτερινές εφόδους (μες στη σούρα και τη μαστούρα οι άνθρωποι - καθόλου εξευγενισμένοι από το lightning) για ξυλοδαρμούς και άλλους βασανισμούς "αμετανόητων" μέσα στα αντίσκηνά τους, τα βογγητά σε κάθε σκηνή των θυμάτων από αυτές τις επιθέσεις και τις προσαγωγές στα "γραφεία", και τις ημερήσιες εκπομές από τα μεγάφωνα, οι οποίες περιλαμβάνανε στομφώδεις εκκλήσεις προς τους "ασώτους υιούς της πατρίδος όπως ανανήψουν και δεχτούν την στοργική αγκάλη αυτής κλπ κλπ" ανακατεμένες με λαϊκά τραγούδια. Πράγματ, Άγι, "το είχαν πιάσει το νόημα οι μοναρχοφασίστες", μένει μόνο να δούμε ποιό ακριβώς νόημα ήταν αυτό.
Έγραφε λοιπόν στην αφήγησή του αυτός ο εξόριστος, την ψυχολογική επίδραση που ασκούσαν πάνω τους τα τραγούδια, με τη νοσταλγική διάθεση που σκορπούσαν για την αγαπημένη, τους γονείς, το σπιτικό κλπ. Ανέφερε κι ένα συγκεκριμένο τραγούδι, που τον πονούσε κάθε φορά που το έπαιζαν τα μεγάφωνα. Δεν θυμάμαι ποιό. Αν το βρω αυτή την αφήγηση θα την "παραθέσω" .
Το θυμήθηκα αυτό καθώς διάβαζα την αφήγηση του Οικονομάκου, στο σημείο με τον φυλακισμένο, ο οποίος ήρθε κλαίγοντας και του έδειξε την κιλότα που του είχε στείλει η γυναίκα του (

) , γιά να τον εκβιάσει και να υπογράψει δήλωση "νομιμοφροσύνης" και αποκήρυξης του αγώνα του.
Ας αναλογιστεί λοιπόν κανείς την επίδραση που έχουν σε αυτές τις συνθήκες της φυλακής τα μεγάφωνα, όταν παίζουν νύχτα μέρα τραγούδια για τη μάνα, την αδερφή, την γυναίκα, τον έρωτα κλπ κλπ, κι αφού το αναλογιστεί αυτό ας παραχωρήσει τότε στον εαυτό του την ευκολία της κρίσης παρόμοιων καταστάσεων.
Και επίσης κρίνοντας από την αφήγηση, ο Οικονομάκος δεν φαίνεται άνθρωπος που θα "μάσαγε" από τέτοιου είδους άσκηση ψυχολογικής επιρροής... Δε νομίζω όμως ότι ισχύει αυτό για το σύνολο των φυλακισμένων αγωνιστών.
Μιά που μπαίνουν εκ των πραγμάτων και όλες οι προεκτάσεις του θέματος.
Μπορεί κάποιος να αναρωτηθεί: Και τι πείραζε να υπογράψουν "δήλωση" . Για ποιό λόγο όλος αυτός ο αγώνας για μιά απλή υπογραφή; Αφού, όπως άλλωστε λέγανε και οι βασανιστές στους φυλακισμένους και εξόριστους αγωνιστές: "Υπόγραψε ρε, μιά υπογραφή είναι, τις ιδέες σου δεν σου τις παίρνει κανείς, υπόγραψε ρε να πας σπίτι σου να πάμε κι εμείς στα δικά μας" . Δεν μπαίνω εδώ στη θέση αυτών που δεν υπογράφανε λέγοντας: εγώ "το αίμα του αδερφού μου, του πατέρα μου, των συντρόφων μου δεν το προδίνω" . Μένω απλώς στην αφήγηση του Οικονομάκου, που λέει, ότι η υπογραφή πολλές φορές έσπαγε όλη την συγκρότηση και τις αντιστάσεις του ανθρώπου, σε βαθμό όχι απλώς οι ιδέες του να μην είναι δικές του πιά, αλλά σε βαθμό που κάποιοι από όσους είχαν υπογράψει δήλωση να μεταβάλλονται στους χειρότερους βασανιστές των πρώην συντρόφων τους.
Αυτά σχετικά με το λινκ στο προτελευταίο μήνυμα του Άγι.
Το τελευταίο σχόλιο του Άγι, το αντιπαρέρχομαι κι ας "θεωρηθεί" ότι απλώς δεν είμαι σε θέση να δώσω απάντηση.