Ρεμπετο-Κουβέντες Αρχική σελίδα
Συγγραφέας Μήνυμα

<  Οργανοπαιξία-Μουσική Θεωρία  ~  Ρυθμοί στα ρεμπέτικα τραγούδια

Νίκος Α. Πολίτης
Δημοσιεύθηκε: 26 Νοέ 2007 11:12 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 30 Μάρ 2005 Δημοσιεύσεις: 173 Τόπος: Αθήνα
Το ότι και ο καλαματιανός και ο μαντηλάτος είναι εφτάρια δεν σημαίνει ότι είναι σχεδόν ίδιοι, με βασική διαφορά το διαφορετικό σημείο εκκίνησης. Ο μαντηλάτος έχει ριζικά διαφορετική χορογραφία: τα βήματά του προσομοιάζουν στον καρσιλαμά αλλά χορεύεται χωρίς επιστροφές ή πλαγιοδρομήσεις, ώστε να εξασφαλίζεται σταθερό προχώρημα προς τα εμπρός. Έτσι λειτουργεί όπως η πατινάδα, που εκείνη δεν έχει όμως συγκεκριμένα βήματα. Απαραίτητη στον μαντηλάτο είναι η χαρακτηριστική κίνηση των υψωμένων χεριών, που κρατάνε τις άκρες ενός κάπως μεγάλου μαντηλιού και κινούνται «πέρα δώθε» κατά το βάδισμα.

_________________
Νίκος Α. Πολίτης
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Τριήρης
Δημοσιεύθηκε: 27 Νοέ 2007 05:24 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 13 Σεπ 2007 Δημοσιεύσεις: 339 Τόπος: Αθήνα, Χολαργός
Νίκο έχεις δίκιο!

Γενικότερα όποιος έχει πληροφρίες για τους χορούς (εννοείται για τους ρυθμούς) μπορεί να τις παραθέτει. Για τον Μαντηλάτο ήθελα απλά να τονίσω ότι κινείται όπως και οι χτύποι του χορού και ότι τα παραπλήσια με τον Καλαματιανό βήματα συνιστούν την απλή εκδοχή του ρυθμού, όπως την έχω δει σε διάφορα πανηγύρια ανά την Ελλάδα.

Είχα σχεδιάσει να συμβουλευτώ το φίλο μου τον Αριστείδη (tsaparis) o οποίος γνωρίζει πολλά για τους χορούς, αλλά το κομμάτι αυτό έμεινε προσωρινά στην άκρη λόγω ανωτέρας βίας (μου προέκυψε ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα). Σκέφτηκα να μην καθυστερήσω τις δημοσιεύσεις. Επίσης είχα σκεφτεί να ανοίξω το θέμα με τους χορούς μόλις τελειώσουν οι δημοσιεύσεις. Επί τη ευκαιρία καλώ όποιον ξέρει περισσότερα για τους ρυθμούς - χορούς να συνεισφέρει.

Δεν θα προσθέσω στο κείμενο τις πληροφορίες αυτές και όταν με το καλό μπει στο wiki μπορείς Νίκο να τις συμπληρώσεις για να φαίνεται και ποιος λέει τί (πάντα με την έννοια της συνεισφοράς). Θα γράψω μόνο ότι στην απλή του εκδοχή έχει βήματα που μοιάζουν με τον Καλαματιανό αλλά με διαφορετικό σημείο εκκίνησης. Αν το θεωρείς λάθος μπορούμε να το διαγράψουμε αργότερα.

Αν συμφωνήσουμε και καταλήξουμε μετά από διορθώσεις σε ένα τελικό κείμενο υπάρχουν ιδέες για περεταίρω εμπλουτισμό όπως παραδείγματα για το παίξιμο της κιθάρας τόσο στην παρτιτούρα όσο και ακουστικά, βήματα των χορών, ιστορία. Όρεξη να έχουμε και κυρίως χρόνο. Να μην ξεχνάμε και τους λαϊκούς δρόμους, αλλά ένα ένα.
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Τριήρης
Δημοσιεύθηκε: 27 Νοέ 2007 05:52 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 13 Σεπ 2007 Δημοσιεύσεις: 339 Τόπος: Αθήνα, Χολαργός
ΟΚΤΑΣΗΜΟΙ

Οι δυνατοί τρόποι να κατασκευαστεί ένας οχτάσημος ρυθμός είναι οι εξής:

α) Με συνδυασμό μετρικών σχημάτων 2+2+2+2 (βλ. Χασάπικος και Χασαποσέρβικος) ή 3+3+2 ή 3+2+3 ή 2+3+3
β) Αν υπάρχει ένα αυτούσιο ρυθμικό σχήμα: Δεν γνωρίζω κάποιο οκτάσημο ρυθμικό σχήμα
γ) Συδυασμός τετράσημου ρυθμικού σχήματος + μετρικό σχήμα 2 + μετρικό σχήμα 2 πχ Μπάλος (4/8)+2(/8)+2(/8) ή Τσιφτετέλι 4/8+2(/8)+2(/8) ή Συρτός 4/8+2(/8)+2(/8)
Συνδυασμός πεντάσημου ρυθμικού σχήματος + μετρικό σχήμα 3.
Συδυασμός εξάσημου ρυθμικού σχήματος + μετρικό σχήμα 2 πχ. Τσάμικος 6/8+2(/8)
Συνδυασμός επτάσημου ρυθμού σχήματος (εαν υπάρχει) + μονάδα

1. ΑΡΑΠΙΚΟ ΤΣΙΦΤΕΤΕΛΙ (μεταγενέστερα Bolero):

Αποτελείται από το ρυθμικό σχήμα Τσάμικος και (συν) το μετρικό σχήμα 2. Δηλαδή 6/8 + 2/8 = 8/8 ή 12/16 + 4/16 = 16/16και έχει την ακόλουθη δομή, διάταξη και δυναμική:

....1ο...........2ο...........3ο............4ο...........5ο..............6ο................7ο...............8ο..............(8/8)
..dum........_.-tek.......dum...........tek........dum.............tek..............dum.............tek..............
ή
....1ο....2ο....3ο....4ο....5ο....6ο....7ο....8ο....9ο....10ο....11ο....12ο....13ο....14ο....15ο....16ο....(16/16)
..dum...................tek.dum...........tek.........dum...........tek..............dum.............tek.............

Το 4ο και το 5ο δέκατο έκτο συνήθως έχουν τις αντίθετες δυναμικές και ένας τρόπος παιξίματος της κιθάρας είναι να παίξει από το 4ο μέχρι και το 6ο δέκατο έκτο όλες τις χορδές στις οποίες παίζεται η αντιστοιχούσα συγχορδία μία μία σαν άρπισμα από πάνω προς τα κάτω (τεχνική sweep) και άρση στο 7ο tek.

Ένα Αράπικο Τσιφτετέλι δύο φορές πιο γρήγορο θα έχει μέτρο 8/16. Γενικότερα όσα ρεμπέτικα τραγούδια έχουν γραφτεί σε αυτόν τον ρυθμό παίζονται δύο φορές πιο γρήγορα από τον Χασάπικο (οχτάσημος) περίπου στην ταχύτητα του Χασαποσέρβικου και ίσως λίγο πιο γρήγορα. Επομένως το μέτρο 8/16 αντιπροσωπεύει καλύτερα την ταχύτητα του ρυθμού σε σχέση με τους υπόλοιπους ρυθμούς.
Στο τέλος των ρυθμών παρατίθεται η κλασσική κατηγοριοποίηση των ρυθμών ανάλογα με το γένος τους (τρίσημος, τετράσημος) και μία προτεινόμενη (ενδεδειγμένη). Εκεί θα δούμε σε ποιο γένος ανήκει η αργή και η γρήγορη παραλλαγή.

Σύγκριση δύο μέτρων 8/16 με ένα 8/8:

....1ο....2ο....3ο....4ο....5ο....6ο....7ο....8ο....1ο....2ο....3ο....4ο....5ο....6ο....7ο....8ο...(8/16+8/16)
..dum..._-t...dum..tek..dum...tek.dum..tek...dum.._-t...dum..tek..dum..tek..dum..tek...
....1ο............2ο...........3ο............4ο...........5ο............6ο...........7ο............8ο...........(8/8)
..dum.........__-t..........dum..........tek.........dum...........tek.........dum..........tek..........

Παρατηρούμε ότι δεν συμπίπτουν οι χτύποι στο 2ο δέκατο έκτο και έχει αντίθετη δυναμική το 4ο, 6ο και 8ο δέκατο έκτο. Επομένως αν ένα κομμάτι ολοκληρώνει τις μουσικές φράσεις και το πρώτο αυτοδύναμο νόημα στα λόγια ανά δύο μέτρα 8/16 θα έχει μέτρο 16/16 και όχι 8/8 παρόλο που θα έχουν συνολικά την ίδια διάρκεια.

Στην παρτιτούρα μπορούμε να το γράψουμε ως 8/8, 4/4, 4/8, 2/4 κ.ά. με ανάλογο ορισμό της ταχύτητας της αξίας του παρονομαστή.

Λόγω της αίσθησης που αποπνέει χρησιμοποιήθηκε κυρίως σε κομμάτια που θυμίζουν την Ανατολή και είναι ταξιδιάρικα και νοσταλγικά.

Παραδείγματα:
Ο Καϊξής
Η Αθηναίισσα (είσαι φίνα και μΆ αρέσεις)
η Ζαΐρα
Χαϊτιτζέ
Γκιουλμπαχάρ
Σεράχ
Γκιουλτζαμάλ
Πάμε στο Φάληρο
Ένα τραγούδι τΆ Αλγέρι
Αργοσβήνεις μόνη
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Α. Πολίτης
Δημοσιεύθηκε: 27 Νοέ 2007 09:04 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 30 Μάρ 2005 Δημοσιεύσεις: 173 Τόπος: Αθήνα
Νίκο, δεν είμαι ειδικός του χορού. Κάποτε μάθαινα και ελληνικούς χορούς, στο πλαίσιο της «γενικής μορφώσεως» κατά τα μαθήματα στου Καρά. Εκεί λοιπόν μάθαμε και τον μαντηλάτο που όμως σήμερα έχω ξεχάσει τα βήματά του. Μου έμειναν μόνο όσα ανέφερα. Πάντως, σε εκδηλώσεις έχω δή μαντηλάτο να χορεύεται από Θρακιώτισσες, με τον τρόπο που πάλι ανέφερα. ¶λλωστε, η ρυθμική αγωγή του μαντηλάτου είναι τόσο γρήγορη που δεν επιτρέπει να χορευτεί με «χάρη» καλαματιανός σε αυτή την ταχύτητα.

_________________
Νίκος Α. Πολίτης
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Τριήρης
Δημοσιεύθηκε: 28 Νοέ 2007 04:56 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 13 Σεπ 2007 Δημοσιεύσεις: 339 Τόπος: Αθήνα, Χολαργός
Νίκο αφαίρεσα όλη την πρόταση και για το χορό δεν γράφω τίποτα προς στιγμήν. Αν βρω κάποια πηγή θα προσθέσω πληροφορίες. Αν αυτές συμφωνούν με αυτά που περιγράφεις όλα καλά, αλλιώς το συζητάμε και πάλι.
Εξάλλου μόλις τελειώσουν οι ρυθμοί και έχουμε συνολική εικόνα των όσων γράφω μπορούμε να κουβεντιάσουμε για όλα όσα αναγράφονται στο κείμενο.

Σε ευχαριστώ για την παρατήρηση!

Όποιος άλλος δει κάτι εδώ είμαστε!
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Τριήρης
Δημοσιεύθηκε: 28 Νοέ 2007 05:41 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 13 Σεπ 2007 Δημοσιεύσεις: 339 Τόπος: Αθήνα, Χολαργός
2. ΧΑΒΑ(Σ) (μεταγενέστερα Oriental):

Είναι συνδυασμός του ρυθμικού σχήματος Αράπικο Τσιφτετέλι 4/8 (=8/16) (Τσάμικος + 2) + μετρικό σχήμα 1(/8) + μετρικό σχήμα 1(/8) + μετρικό σχήμα 2(/8). Επομένως έχουμε 8/16 + 2/16 + 2/16 + 4/16 = 16/16 με την ακόλουθη διάταξη:

(16/16)
....1ο....2ο...3ο....4ο....5ο....6ο....7ο....8ο....9ο....10ο....11ο....12ο....13ο....14ο....15ο....16ο....
..dum.._-t....tek...tek..tek..dum..tek..........dum...........dum.............tek................................


Παρατηρούμε ότι σε σχέση με το Αράπικο Τσιφτετέλι δεν παίζεται το τελευταίο (8ο) δέκατο έκτο. Επίσης έχουμε αντιστροφή δυναμικής στο 2, 5ο, 6ο και 7ο δέκατο έκτο. Αυτές οι αντιστροφές δυναμικής αποτελούν παραλλαγή του Χαβά, που ίσως να είναι και η πιο διαδεδομένη ανάμεσα σε πάρα πολλές άλλες. Επίσης το άκουσμα του Χαβά επιβάλλει κοφτό και απότομο παίξιμο, επομένως είναι ορθότερο να μπουν παύσεις σε όλα τα σημεία που δεν έχουμε χτύπο. Αρκετές φορές το 3ο δέκατο έκτο αναλύεται σε δύο τριακοστά δεύτερα.
Δεν συνηθίζεται κάποια πιο γρήγορη παραλλαγή του ρυθμού πχ σε μέτρο 8/16.

Η Εγγύς Ανατολή θεωρείται τόπος γέννησης και ανάπτυξης του ρυθμού αυτού. Ο Χαβάς συναντάται κυρίως σε μανέδες και ταξίμια με ρυθμό τα οποία παίζονται σε αρκετές περιπτώσεις από ένα ούτι που κρατάει χωρίς εναλλαγές το ρυθμό και ένα βιολί παίζει ταξίμι. Υπάρχει και η άποψη ότι σε αυτόν τον τρόπο παιξίματος οφείλονται οι εκφράσεις “Ο ένας το χαβά του κι άλλος το βιολί του” και “Το χαβά (βιολί) του αυτός” ή “ Αυτός;...το βιολί (χαβά) του!”.

Η φιλοσοφία του Χαβά στηρίζεται στο ότι χωρίζεται σε δύο μέρη 8/16 + 8/16 τα οποία λειτουργούν ανεξάρτητα και μπορεί να αποτελούν δύο ρυθμούς ή δύο παραλλαγές του ίδιου ρυθμού αρκεί να έχει μέτρο 8/16 = 4/8.

Ο Χαβάς ως νοοτροπία και ηχητικό αποτέλεσμα στηρίζεται στις αυτοσχεδιαστικές προσεγγίσεις - προτάσεις των οργανοπαιχτών γύρω από το Τσιφτετέλι, το οποίο είναι συγκεκριμένος ρυθμός. Αντίθετα ο Χαβάς δεν έχει ένα σταθερό μοτίβο παρά μόνο επικρατέστερες παραλλαγές σε σχέση με άλλες. Χρησιμοποιεί συνήθως ποικίλλα μουσικά στοιχεία, όπως αντιχρονισμό (κόντρες), παύσεις μικρές και μεγάλες σε διάρκεια, αντιστροφή τονισμού κ.ά.

Το Τσιφτετέλι ως ρυθμός έχει ομοιότητες με όλα τα είδη Μπάλου, όλα τα είδη του Συρτού, τον Ηπειρώτικο Πωγωνίσιο και πολλούς άλλους ρυθμούς και έτσι οι αυτοσχεδιασμοί γύρω από το Τσιφτετέλι επικοινωνούν και εμπεριέχουν τμήματα ή και αυτούσιους άλλους ρυθμούς. Έτσι σε κάθε μέρος (8/16) του Χαβά υπάρχουν αναρίθμητες δυνατότητες παιξίματος.

Ένας τρόπος για να “ανακαλύπτουμε” αυτές τις δυνατότητες είναι η συγχώνευση του ίδιου ρυθμού (βλ. Μαντηλάτο), η ένωση του ίδιου ρυθμού (2 γρήγορα μέτρα με ένα αργό, βλ. Τσιφτετέλι), η ένωση δύο ρυθμών, η χρησιμοποίηση ρυθμών που μπορούν να κατασκευαστούν με το σκεπτικό που έχει αναλυθεί στην ενότητα “Πώς κατασκευάζονται οι ρυθμοί”, αλλά και στην αρχή κάθε κατηγορίας ρυθμών (πχ πεντάσημοι κλπ) και δεν χρησιμοποιούνται πχ. Εναλλακτικός Μπάλος + μετρικό σχήμα 1 = πεντάσημος ρυθμός. Επίσης βλ. "Πώς φτιάχνονται οι εννιάσημοι 4ος δυνατός τρόπος".

Στις παρτιτούρες γράφεται συνήθως σαν τσιφτετέλι ή oriental Τσιφτετέλι και έχει μέτρο 2/4 και συχνότερα 4/4.

Ως χορός είναι γυναικείος, σαγηνευτικός με έντονο το ερωτικό στοιχείο και συνήθως χορεύεται από μία χορεύτρια μόνο. Η διαφορά με το Τσιφτετέλι είναι ότι αποπνέει περισσότερο το "ονειρικό" και το στοιχείου του πόθου και είναι σαφώς πιο αργό με έμφαση λιγότερο στο κέφι και το ξεφάντωμα και περισσότερο στην αποπλάνηση των αισθήσεων. Ο αυθεντικός χορός της κοιλιάς χορεύεται υπό την μουσική υπόκρουση σε ρυθμό Χαβά και οι φιγούρες επαναλαμβάνονται ανά οχτώ χτύπους. Είναι έντονα αυτοσχεδιαστικός χορός και πέρα από κάποιες βασικές φιγούρες η κάθε χορεύτρια τον αποδίδει σύμφωνα με τη δική της φαντασία. Σημαντικό στοιχείο είναι ότι τα πόδια παραμένουν ακίνητα στο πάτωμα για μεγάλα χρονικά διαστήματα και η έμφαση δίνεται στα χέρια, στο λαιμό και στη μέση.

Παραδείγματα:
ταξίμι του Παπαϊωάννου “Όταν παίζει το μπουζούκι” από το cd “Οι μεγάλοι δεξιοτέχνες Νο 1”
Μανές Ουσάκ Νεβά Γκαζέλ (με τον Τούρκο τραγουδιστή Μαχμούτ)
Μανές "Αν είχε ο χάρος δυό παιδιά" με Στράτο Παγιουμτζή (νέα εκτέλεση μετά το 1955)
Μανές "Αν ήταν τρόπος να παιρνες" με τον Αραπάκη
Μανές "Από τον κόσμο έλειψε" με τον Αντώνη Νταλγκά
Μανές "Ψεύτη ντουνιά και άπιστε" με την Μαρίκα Καναροπούλου ή Τουρκαλίτσα το 1938.
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Τριήρης
Δημοσιεύθηκε: 29 Νοέ 2007 06:28 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 13 Σεπ 2007 Δημοσιεύσεις: 339 Τόπος: Αθήνα, Χολαργός
ΕΝΝΙΑΣΗΜΟΙ

Στους εννιάσημους οι επιλογές αρχίζουν να αυξάνονται δραματικά. Αυτό συμβαίνει διότι όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμητής τόσο αυξάνουν και οι δυνατοί τρόποι κατασκευής του. Εκτός από αυτό όμως υπάρχει και ένας ακόμα τρόπος κατασκευής ενός ρυθμού, ο οποίος δεν συνηθίζεται και γι αυτό αναφέρεται σε αυτό το σημείο κυρίως για θεωρητικούς λόγους και ως σημείο αφετηρίας για προσωπική εξερεύνηση και αναζήτηση νέων ρυθμών. Είναι ο συνδυασμός ρυθμικών σχημάτων με διαφορετικό παρονομαστή και επομένως ταχύτητα και αναλύεται παρακάτω (βλ.δυνατός τρόπος Νο 4). Στα ρεμπέτικα και τα παραδοσιακά τραγούδια αν γίνει συνδυασμός ρυθμικών σχημάτων θα γίνει μόνο με ρυθμούς που έχουν ίδιο παρονομαστή.

Ένα άλλο σκεπτικό είναι ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο αντιμετώπισης των αξιών ορισμένων ρυθμών προκειμένου να τα ενσωματώσουμε σε έναν νέο δικό μας. Περισσότερο προσφέρονται ρυθμοί που αποτελούνται από τα ίδια μετρικά σχήματα, πχ Βαλς και Ζωναράδικος (μετρικό σχήμα 3). Το σκεπτικό αναλύεται παρακάτω (βλ.δυνατός τρόπος Νο 5)

Οι δυνατοί τρόποι για να κατασευαστεί ένας εννιάσημος ρυθμός είναι οι εξής:

1. Με συνδυασμό μόνο μετρικών σχημάτων: 3+3+3 ή 3+2+2+2 ή 2+3+2+2 ή 2+2+3+2 ή 2+2+2+3

2. α) Ρυθμικά σχήματα αυτούσια εαν υπάρχουν ή β) με συνδυασμό μόνο ρυθμικών σχημάτων ή γ) ρυθμικό σχήμα + συμδυαδμό ρυθμικών και μετρικών σχημάτων δηλαδή
ρυθμικό σχήμα + ρυθμικό σχήμα + μετρικό σχήμα

α) Δεν γνωρίζω αυτούσιο εννιάσημο ρυθμικό σχήμα

β) Δεν γνωρίζω συνδυασμό ρυθμικών σχημάτων που να παράγουν εννιάσημο. Θα μπορούσε όμως να είναι ένας ρυθμός με μέτρο 4/8 (=2/4 = 8/16) + ρυθμικό πεντάσημο (εαν υπάρχει) = 9/8

γ) πχ.: Τσιφτετέλι 4/8 + Εναλλακτικός Μπάλος 4/8 + 1/8 = 9/8 ή
Εναλλακτικός Συρτός + Πατινάδα + 1/8 = 9/8

3. Με συνδυασμό ρυθμικού και μετρικών σχημάτων (σε σχέση με το 2γ εδώ εμπλέκεται μόνο ένας ρυθμός) ως εξής:

1 μέτρο ενός ρυθμού (8/8) + μονάδα πχ.
Χασάπικος 8/8 + 1/8 = 9/8
Χαβάς 8/8 + 1/8 = 9/8

2 μέτρα ενός ρυθμού με μέτρο (8/16 = ) 4/8 (= 2/4) συν τη μονάδα πχ.
Μπάλος 4/8 + Μπάλος 4/8 + 1/8 = 9/8 ή

1 μέτρο ενός ρυθμού με μέτρο (8/16=) 4/8 (=2/4) συν ένα μετρικό πεντάσημο πχ.
Συρτός 4/8 + μετρικό πεντάσημο (2+3 ή 3+2) 5/8 = 9/8

4. Συνδυασμός ρυθμικών σχημάτων με διαφορετικό παρονομαστή:

2 μέτρα της γρήγορης ταχύτητας ενός ρυθμού είναι ισάξια με ένα της αργής. Επομένως οι παραπάνω συνδυασμοί μπορούν να προεκταθούν με το σκεπτικό ότι μπορούν να συνυπάρχουν στο ίδιο μέτρο αυτούσια ρυθμικά σχήματα στη γρήγορη ταχύτητα με άλλα στην αργή πχ.

Γρήγορος Τσιφτετέλι 8/16 + Αργός Συρτός 8/8 (=16/16) + μετρικό 2/16 + Αργό μετρικό πεντάσημο (3+2) 10/16 = 36/16 = 18/8 = 9/4
Οι συνδυασμοί εδώ είναι πάρα πολλοί.

5. Διαφορετική αντιμετώπιση αξιών υπάρχοντων ρυθμών και εσωμάτωση τους σε ένα συνδυασμό:

Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το μετρικό σχήμα 3 ως τρίηχο. Έτσι εαν χρησιμοποιήσουμε το Βαλς ως συστατικό ρυθμό ενός εννιάσημου έχουμε δύο δυνατότητες:
Να το αντιμετωπίσουμε ως 12/16 = 6/8 = 3/4 (ή στην πιο αργή του μορφή ως 12/8 = 6/4) οπότε ένας πιθανός συνδυασμός με Βαλς που να παράγει εννιάσημο ρυθμό είναι: Βαλς 12/8 + 6/8 με οποιοδήποτε συνδυασμό (πχ. Τσάμικος 6/8) = 18/8 = 9/4 ή
να εκλάβουμε ως τρίηχα κάθε τρεις χτύπους του Βαλς, που σημαίνει ότι αν παίξουμε αργό Βαλς 12/8 και ανά τρία δέκατα έκτα τρίηχο, θα έχουμε συνολικά 4 τρίηχα με αξία 2/8 το καθένα και με συνολική αξία 8/8. Ένας πιθανός συνδυασμός είναι 8/8 με τον τρόπο που αναφέρθηκε + μονάδα 1/8 = 9/8
Εαν το Βαλς έχει ρυθμό 12/16 και χρησιμοποιήσουμε το σκεπτικό με τα τριηχα θα έχουμε συνολική αξία 4 x 2/16 (=1/8) = 4/8 (=2/4)
Με το ίδιο σκεπτικό μπορούμε να πράξουμε αντίστοιχα και για τον Ζωναράδικο.

Ανάλογη αντιμετώπιση μπορούμε να έχουμε και με πεντάηχα, εξάηχα, επτάηχα κλπ. στους ρυθμούς που αποτελούνται από συδυασμό μετρικών σχημάτων πχ. Χασάπικος, Χασαποσέρβικος, Καλαματιανός, Ράϊκο(ς), Μαντηλάτος κ.ά. Σύμφωνα με τη θεωρία ένα, πεντάηχο, εξάηχο και επτάηχο μίας αξίας (πχ. όγδοου, δηλαδή 5/8, 6/8, 7/8) ισοδυναμεί με 2 χτύπους της ίδιας αξίας (πχ. 2/8, 2/8, 2/8 αντίστοιχα) ή 1 χτύπο της αμέσως μεγαλύτερης αξίας (πχ. 1/4, 1/4 και 1/4 αντίστοιχα)
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Α. Πολίτης
Δημοσιεύθηκε: 30 Νοέ 2007 01:34 am Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 30 Μάρ 2005 Δημοσιεύσεις: 173 Τόπος: Αθήνα
Μια και βλέπω πως ολοκληρώθηκε το κομμάτι για τους οκτάσημους, να προσθέσω και εγώ ότι ξέρω:

Όπως σωστά γράφεις, Νίκο, εκτός από το προφανές σχήμα 2+2+2+2, υπάρχουν και τα 3+3+2, 3+2+3, 2+3+3.

Για το πρώτο, δεν έχω ακούσει τίποτα. Για το 3+2+3 υπάρχουν κάποια λίγα ηπειρώτικα, πολύ ενδιαφέροντα. Αυτή τη στιγμή θυμάμαι «το μαύρο το μαντήλι». Δυστυχώς δεν μπορώ να το παρουσιάσω ακριβώς όπως το κάνεις εσύ, αλλά θα προσπαθήσω όπως μπορώ: Ξεκινάει με άρση, ελλιπές μέτρο δηλαδή, ένας κτύπος (σε παρένθεση), και συνεχίζει με τα μέτρα κανονικά: (1) 3+2+3 3+2+3 κλπ. κτύποι.

Tek(=1) dum tek tek(=3) dum tek(=2) dum tek tek(=3) dum tek tek/ dum tek /dum tek tek κλπ.
Το (=1) μαύ- ρο -ο (=3) το – ο (=2) μα – α – αν (=3) ντή – λι κα- (=3) λέ – ε (=2) μου – ου, το (=3) μαύ- ρο – ο (=3) το – ο (=2) μα - α – αν (=3) ντή – η – η (=3) λι – ι (=2) . - . – Το (=3) μαύ – ρο – ο (3) +2+3 κλπ. (τελείες = παύση).

(Το μαύρο το μαντήλι καλέ μου, που βάζεις στα μαλιά, που βάζεις στα μαλιά, να μην το ξαναβάλεις καλέ μου, λωλαίνεις τα παιδιά).

Στη μορφή 2+3+3 ξέρω ένα ανατολικής Μακεδονίας, λέγεται «έχασα μαντήλι, μΆ εκατό φλουριά», ναι, οι γνωστοί στίχοι, αλλά στον ασυνήθιστο αυτό ρυθμό:

Dum tek (=2) dum tek tek (=3) dum tek tek (=3) dum tek/ dum tek tek /dum tek tek κλπ.

Έ-χα- (=2) σα μα- αν (=3) ντή –λι, μοϊ (=3) έ – χα- (=2) σα μα – αν- (=3) ντή-λι –ι (3) Ε-χα- (2) σα μα-αν (=3) κλπ.

(έχασα μαντήλι μοϊ, έχασα μαντήλι, έχασα μαντήλι μοϊ, μΆ εκατό φλουριά, μΆ εκατό φλουριά. Μού ΅πανε πως το ΅βρε μια νοικοκυρά κλπ.)

Βέβαια, χωρίς ηχητικό παράδειγμα δεν είναι καθόλου εύκολο να παραστήσεις αυτό που ξέρεις, ελπίζω να σας έδοσα να καταλάβετε αυτό που εγώ καταλαβαίνω.

_________________
Νίκος Α. Πολίτης
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Τριήρης
Δημοσιεύθηκε: 30 Νοέ 2007 05:59 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 13 Σεπ 2007 Δημοσιεύσεις: 339 Τόπος: Αθήνα, Χολαργός
Πολύ ενδιαφέροντα Νίκο!

Δεν γνωρίζω αυτούς τους ρυθμούς ούτε τους έχω ακούσει ή ίσως προσέξει. Αν μπορείς βρες και τα ονόματά τους. Τα παραδείγματα που παρέθεσες τουλάχιστον σε μένα είναι κατανοητά.

Υπάρχουν πάρα πολλοί ρυθμοί και ιδιαίτερα χοροί. Αυτοί που παραθέτω έχουν σχέση με τα ρεμπέτικα τραγούδια είτε άμεση είτε έμεση πχ. ο Μαντηλάτος είναι παραδοσιακός ρυθμός, όμως υπάρχουν κάποια ρεμπέτικα (ή που προσεγγίζουν το ρεμπέτικο ύφος) τραγούδια που έχουν γραφτεί σε αυτό το ρυθμό. Έτσι έχουν μείνει εκτός κειμένου οι υπόλοιποι ρυθμοί για τους οποίους δεν έχω ακούσει κάποιο ρεμπέτικο τραγούδι.
Κάθε πληροφορία είναι χρήσιμη πάντως και ευπρόσδεκτη.
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email
Νίκος Τριήρης
Δημοσιεύθηκε: 30 Νοέ 2007 07:16 pm Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
More than 150 posts user. Ένταξη: 13 Σεπ 2007 Δημοσιεύσεις: 339 Τόπος: Αθήνα, Χολαργός
1. ΠΑΛΙΟ(Σ) ΖΕΪΜΠΕΚΙΚΟ(Σ):

Αποτελεί συνδυασμό 2 μέτρων ρυθμικού σχήματος και της μονάδας.
Σχηματίζεται από δύο μέτρα Γρήγορου Μπάλου 4/8 (=8/16) + 4/8 (=8/16) συν τη μονάδα 1/8(=2/16):

8/16 + 8/16 + 2/16 = 18/16
..1o..2o..3o..4o..5o..6o...7o..8o..9o.10o11o12o13o14ο15ο16o17ο18o..
..1o..2o..3o..4o..5o..6o...7o..8o.|1o..2o..3o..4o..5o..6o.7o..8o.1o..2o..
.dum.....tek.tek.dum......tek.......dum....tek.tek.dum.....tek......tek.......

Η διάταξη σε όγοδα είναι η εξής:
4/8 + 4/8 + 1/8 = 9/8
..1o.......2o........3o.........4o.......5o.........6o........7ο.......8o.......9o.......
.dum....tek-tek..dum.......tek.....dum.....tek-tek...dum....tek......tek......

Εάν είχαμε δύο μέτρα Αργού Μπάλου 8/8 + τη μονάδα 1/8 θα προέκυπτε Παλιό Ζεϊμπέκικο με μέτρο 9/4, το οποίο θα ήταν 2 φορές πιο αργό. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ακόμα και τα αργά τραγούδια προσεγγίζουν περισσότερο τα όγδοα παρά τα τέταρτα. Ωστόσο αν μετά την καταγραφή σημαντικού μέρους των ρεμπέτικων τραγουδιών και τη διαπίστωση του εύρους της ταχύτητας των αξιών που παίζονται συναντήσουμε ένα πολύ αργό τραγούδι οφείλουμε να δεχτούμε το μέτρο 9/4 ως πιο ακριβές.
Φυσικά στην παρτιτούρα έχουμε τη δυνατότητα να γράψουμε ένα γρήγορο Ζεϊμπέκικο με μέτρο 9/4 για λόγους καλύτερης οπτικής ανάγνωσης αφού τα όγδοα επιβάλλουν να ονομάσουμε το 3ο και το 4ο δέκατο έκτο κάθε μέτρου του Μπάλου δέκατα έκτα, τα οποία “μαυρίζουν” από πλευράς εμφάνισης μία παρτιτούρα.
Αντιμετωπίζοντας όλους τους ρυθμούς στα ρεμπέτικα τραγούδια συνολικά και καταγράφοντας την ταχύτητα των αξιών μορούμε να πούμε ότι o Παλιός Ζεϊμπέκικος έχει όγδοα (αργοί χτύποι) και δέκατα έκτα (γρήγοροι χτύποι)
Εαν δεν δεχτούμε το σκεπτικό της ολοκλήρωσης των μουσικών και λεκτικών φράσεων ανά εννέα χτύπους έχουυμε τη δυνατότητα να απλοποιήσουμε το μέτρο κατά βούληση και να το γράψουμε μέχρι και 3/4, το οποίο δεν θα είναι φυσικά ζεϊμπέκικο. Η λογική της απλοποίησης δύναται να εφαρμοστεί σε όλους τους ρυθμούς που έχουν παρονομαστή πολλαπλάσιο του 3. Επίσης εαν δεν θεωρήσουμε σωστή την εφαρμογή της σε έναν εννιάσημο θα πρέπει να μην την εφαρμόσουμε και στους υπόλοιπους ρυθμούς και να δεχτούμε το σκεπτικό της σταθερής περιοδικής ολοκλήρωσης για τον προσδιορισμό του αριθμητή του μέτρου ενός ρυθμού.

Έχοντας υπόψη όμως την τεχνοτροπία του παιξίματος της κιθάρας σε τραγούδια με Ζεϊμπέκικο ρυθμό μπορούμε να διαπιστώσουμε μία τάση να παίζονται κοφτά και απότομα, δηλαδή με παύσεις δέκατου έκτου στα κενά, δηλαδή στο 2ο, 6ο, 8ο, 10ο, 14ο,16ο και 18ο δέκατο έκτο. Επομένως το μέτρο που αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια το ρυθμό είναι τα 18/16

Ως χορός το Παλιό και το Πεταχτό (Νέο) Ζεϊμπέκικο χαρακτηρίζονται από ελευθερία βημάτων και κινήσεων πάντα όμως σε ορισμένα πλαίσια τα οποία δεν είναι του παρόντος. Υπάρχει βέβαια και το Κουλουριώτικο Ζεϊμπέκικο, το οποίο προσεγγίζεται καλύτερα από το Πεταχτό Ζεϊμπέκικο και έχει συγκεκριμένα βήματα. Είναι γεγονός ότι ο χορευτής παρόλο που έχει την ελευθερία να αυτοσχεδιάσει στα βήματα επαναλαμβάνει πάντοτε τις φιγούρες ανά εννέα χρόνους.
Σύμφωνα με τον Ηλία Πετρόπουλο (“Ρεμπέτικη Ανθολογία”) στους παλαιότερους ρεμπέτες και μάγκες άρεσε πάρα πολύ ο Ζεϊμπέκικος χορός, στον οποίο ο χορευτής δεν έκανε καθόλου σχεδόν βήματα, αλλά έμενε σε ένα σημείο σταθερός και κουνούσε μόνο τα χέρια, άλλοτε κάνοντας βήματα επί τόπου και άλλοτε λυγίζοντας τα γόνατα
Ένα άλλο στοιχείο που ξεχωρίζει έναν καλό χορευτή είναι αν δίνει έμφαση με τις κινήσεις και τα βήματά του στις ισχυρές θέσεις του ρυθμού και στη διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στον Παλιό και στον Πεταχτό Ζεϊμπέκικο στο 2ο, 3ο, 10ο και 11ο δέκατο έκτο.

Παραδείγματα (προσπάθησα να επιλέξω τραγούδια σε διάφορες ταχύτητες):
ο Δερβίσης (1/8=118 άρα 1/4=59)
Αλάνα Πειραιώτισσα (1/8=98 άρα 1/4=49)
ΕφουμέρναμΆ ένα βράδυ (1/8=110 άρα 1/4=55)
Η βλάμισσα (1/8=80 άρα 1/4=40)
Αρώστησα στα ξένα μακριά σου (1/8=70 άρα 1/4=35). Το κομμάτι αυτό ίσως να προσεγγίζει λόγω της ταχύτητάς του περισσότερο τα τέταρτα παρά τα όγδοα. Πρέπει να προηγηθεί η καταγραφή πολλών τραγουδιών για να είμαστε σίγουροι.
Το πορτοφόλι (1/8=90 άρα 1/4=45)
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος Αποστολή email

Επισκόπηση όλων των Δημοσιεύσεων που έγιναν πριν από:  

Όλες οι Ώρες είναι GMT + 2 Ώρες
Σελίδα 4 από 9
Μετάβαση στη σελίδα Προηγούμενη  1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9  Επόμενη
Δημοσίευση νέας  Θ.Ενότητας

Μετάβαση στη:  

Δεν μπορείτε να δημοσιεύσετε νέο Θέμα σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης
Δεν μπορείτε να επεξεργασθείτε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να διαγράψετε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν έχετε δικαίωμα ψήφου στα δημοψηφίσματα αυτής της Δ.Συζήτησης